PANEL | ABD – Suudi Arabistan İlişkileri
[00:52] Trump-Muhammed Bin Selman Ziyareti ve F35 Satışının Değerlendirilmesi: F35 satışının sınırlı özellikte olması, İsrail’in rahatsızlığı ve ABD teknolojisinin sızma riski tartışmaları.
[02:05] ABD-Suudi İlişkilerinde Güvenlik Şemsiyesi Odaklılığı: 90 yıla dayanan ilişkilerin temelinde Suudi rejiminin güvenliğinin ABD tarafından sağlanması (Britanya İmparatorluğu sonrası ABD hegemonyası).
[05:05] İkinci Camp David Hedefi: ABD’nin, Suudi Arabistan’ı İsrail’le normalleşmeye ikna ederek (Camp David benzeri bir anlaşma ile) İsrail’e meşruiyet sağlamak ve Suudi Arabistan’ın potansiyel gücünü oyundan düşürmek istemesi.
[07:07] ABD’nin Azalan Gücü ve F35 Havucu: ABD’nin küresel hegemonyasının yıpranması ve elindeki son kozları (F35 gibi kısıtlı teknolojileri) Suudi Arabistan’a vererek Washington’a bağlı tutma çabası.
[12:05] MBS’nin İç Güç Konsolidasyonu ve Neon Projesi: Veliaht Prens’in 2017’den bu yana içeride gücü konsolide etmesi, Neon projesinde yaşanan finansal zorluklar ve 1 trilyon dolarlık yatırım vaadinin tutarsızlığı.
[17:34] Suudi Arabistan’da Toplumsal Dönüşüm: Mutabalar (din polisi) etkisinin kaybolması, sosyal hayatın hızla değişmesi ve Bahreyn/BAE benzeri bir toplumsal yapıya dönüşüm.
[21:05] Ekonomik Riskler ve Memnuniyetsizlik Potansiyeli: Petrol fiyatlarındaki istikrarsızlık, büyük dönüşüm yatırımlarının cari açığı artırması ve bu durumun hem elitler hem de toplum tabanında memnuniyetsizlik yaratma riski.
[27:23] Suudi Krallığı’nın Filistin Hassasiyeti: Suudi Arabistan’ın, normalleşme anlaşmalarını Batı Şeria merkezli iki devletli çözüm şartına bağlayarak, Filistin konusundaki hassasiyeti cerrahi bir hassasiyetle yönetmesi.
[28:55] Nükleer Program Arayışı ve Rekabet: Körfezde abilik pozisyonu için BAE’ye karşı nükleer güç olma isteği, ABD’den destek alamayınca Çin kartını devreye sokma stratejisi.
[32:05] ABD’nin Arka Kapı Pazarlığı İhtimali: Washington ziyaretinde F35/Nükleer dışındaki, Ukrayna veya Filistin’in geleceğine dair büyük bir jeopolitik pazarlık yapılmış olabileceği şüphesi.
[38:01] Suudi Dış Politikasında Denge Arayışı: ABD ile güven kaybı ve Biden dönemindeki gerilimler sonrası Suudi Arabistan’ın dış politikada Çin, Rusya ve Türkiye ile angajman geliştirerek denge politikası gütmesi.
[41:51] Normalleşmenin Önündeki İsrail Tehdidi: İsrail’in bölgesel saldırganlığının (Suriye, Lübnan, Katar’a saldırı) Suudi Arabistan’ın güvenliğini tehdit etmesi ve normalleşme sürecini durduran en büyük etken olması.
[45:15] Suudi-BAE Rekabeti ve Sudan: Muhammed Bin Selman’ın, BAE’nin Sudan’daki faaliyetlerini engellemesi için Trump’a baskı yapması.
[48:08] Nükleer Silah Edinme Kararlılığı: ABD Kongresi’nin vermemesi durumunda Suudi Arabistan’ın Çin veya Pakistan gibi aktörlere yönelerek nükleer silah edinme ajandasından vazgeçmeyeceği.
[51:07] Kalıcı Güvenlik Paktı Talebi: Suudi Arabistan’ın ABD’den, Trump sonrası bir Demokrat başkanın geri adım atamayacağı, NATO benzeri kalıcı bir güvenlik paktı istemesi.
[52:50] Trumpizm ve Türkiye’nin Rolü: ABD’nin kendi yakınına odaklanması (Trumpizm) ve uzak bölgelerdeki gücü Türkiye gibi işbirliği yapabileceği aktörlerle paylaşma eğilimi.
[56:32] Çin’in Güvenlik Rolü ve Körfezin İkilemi: Çin’in küresel güvenlik rolünü üstlenmeye niyetli olmaması nedeniyle Körfez ülkelerinin sürekli Washington’a bağımlı kalması.
[01:03:08] 7 Ekim Sonrası Bölgesel Saldırganlık ve Çin’in Yükselişi: 7 Ekim sonrası İsrail’in saldırganlığının Körfez’deki güvenlik endişelerini derinleştirmesi ve orta vadede Çin’in bölgedeki güvenlik mimarisinde daha etkin rol alma ihtimali.
[01:06:13] Türkiye’nin Fırsatları: ABD’nin uzak bölgelerdeki varlığını zayıflattığı dönemde Türkiye’nin bu boşluğu dolduran en önemli aktörlerden biri olması ve Trump’ın ikinci döneminin Türkiye için fırsatlar yaratması.
👥 Moderatör&Konuk:
🎙️ Dr. Mustafa Öztop | Türkiye Araştırmaları Vakfı | @mustafoztp
🎙️ Dr. Yusuf Bahadır Keskin | Amasya Üniversitesi Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi | @ysfbhdrkskn
🎙️ Sernur Yassıkaya | Yeni Şafak Gazetesi Dış Haberler Müdürü | @SernurY
